Indorock Rock ’n Roll is cultureel erfgoed. De Rock & Roll periode in de jaren ’50-begin jaren ’60 is onlosmakelijk verbonden met de komst van Indische Nederlanders/Indo’s en Molukkers naar NL.
De Amerikaanse radiozender werd in voormalig Nederlands-Indië ontvangen. Hierdoor was men reeds langer bekend met Amerikaanse muziek. Ook de bioscoopfilms in uitgaanssteden zoals o.a. Soerabaja zorgde ervoor dat songs gehoord werden. Een voorbeeld is bioscoopfilm Blackboard Jungle (1955). In deze film gooien de leerlingen van de school hun jazzplaten uit het raam en schreeuwen om Rock ’n Roll. Het nummer Rock Around the Clock van Bill Haley & His Comets had grote impact op het bioscooppubliek. Blackboard Jungle was een van de vele films die uit kwam over opstandige tieners in de jaren vijftig. In veel bioscopen werd gedanst op de muziek. In de VS braken rellen uit.
Rock & Roll was hip onder jongeren en werd door oudere generaties en behoudend publiek als onbehoorlijk en shocking ervaren. Dit beeld kwam overal ter wereld terug. In Nederland ontstonden bands waarin overwegend veel Indische muzikanten deze specifieke Rock & Roll stijl speelden.
In de tijdsgeest van de Rock & Roll rondom eind jaren ‘50 – begin ’60 ontstonden de eerste bekende Indorock bandjes van jongeren zoals The Tielman Brothers, The Crazy Rockers, The Black Dynamites, The Javalins, The Hot Jumpers. Daarnaast mogen we zeker niet de vele muzikanten en bands vergeten die op de bekende huisfuifjes, feesten, culturele events (Pasar Malams, Indische avonden, kumpulans) draagvlak hebben gevormd voor Indorock. Muziek maken is van nature altijd on-going geweest binnen de gemeenschap. Het is nooit weggeweest. Deze factoren bij elkaar hebben onder andere gezorgd voor het voortbestaan van Indorock.
De uitbundige live optredens met stunts op het podium waren een belangrijk onderdeel. Kenmerkend was de show van liggend op de grond of met een gitaar in de nek door blijven spelen of de gitaar in de lucht te gooien.
Veel Indische muzikanten speelden in deze bands. Hierdoor kreeg deze muziekstijl midden jaren 70 de benaming: Indorock omdat het publiek geen onderscheid wist te maken. Er was geen verdieping in achtergronden. De benaming dekte echter de lading niet. Veel muzikanten met een andere achtergrond (o.a. Moluks, Nederlands, Surinaams en overigen) speelden ook deze Rock & Roll stijl. In een latere periode werd deze aanvankelijk afgewezen benaming toch alsnog commercieel geaccepteerd. Indorock is voor een breed publiek toegankelijk en nog steeds in trek. Tegenwoordig mogen we deze muziekstijl als cultureel erfgoed beschouwen. Indorock wordt bovendien gezien als de voorloper van de beatperiode in NL.
VRAAG: “Burgemeester, hoe vindt u het geheel zo?”
Burgemeester Jan van Zanen: “Ik vind het prachtig. Het symboliseert ook zoveel, hè? Vele generaties Den Haag. Vele generaties voormalig Nederlands-Indië. Maar vooral vele generaties Rock. Indorock! Ik ben trots dat ik deze drie legendes Koninklijk heb mogen onderscheiden.”
“Indorock is in feite de eerste Rock & Roll die in Nederland gemaakt werd. Waar vooral, maar niet uitsluitend, Indo’s in de bands speelden. Ook muzikanten van andere afkomst speelden in die bands. Het is Rock ’n Roll muziek die in Nederland gemaakt werd in de periode tussen 1958 tot 1965. Dat waren de gouden jaren. Daarna werd er natuurlijk nog steeds Indorock gespeeld.
Het is gewoon de eerste échte opwindende grote Rock & Roll muziekstroming in Nederland. Je had natuurlijk daarvoor Jazz, Hawaï-muziek en Nederlandse volksmuziek. Maar de Rock & Roll was de eerste met elektrische gitaren, aanvankelijk grote bassen en later met elektrische basgitaren gespeelde muziek. Volgens mij is het dé stijl die de deuren heeft opengezet voor een heel breed en succesvol muzieklandschap in Nederland.”
” DE INVLOED VAN DE INDOROCK OP DE NEDERPOP IS IMMENS EN ONDERSCHAT. DIE IS ÉCHT HEEL GROOT!”
“Het is in feite Rock & Roll, gespeeld met twee gitaren soms drie gitaren, bas en drums. Wat het misschien het Indische karakter geeft, is soms de extra nootjes, de extra snaren. Het lastige aan Indorock, is dat het niet supergoed gedocumenteerd is. De ware kracht van de Indorock is het live optreden. Het was een sensationeel live gebeuren. Zo rond 1960, zocht je het op het podium. Spectaculaire muziek en spectaculaire shows! Ik denk ook dat de extraverte vorm van muziekmaken misschien meer uit het (voormalig Nederlands-Indië) Indonesië kwam. Dat écht show maken, iets durven doen en jezelf durven te laten zien. Dat is echt wel een proces geweest. Ik denk dat de Indo’s als voorbeeld een hele belangrijke rol daarin hebben gespeeld.
Bij deze specifieke Rock & Roll stijl in Nederland gemaakt, hoorde bepaalde kenmerken. Het was de eerste echte muziek met elektrische gitaren. Het is de stijl die de deuren opengezet heeft. De ware kracht gebeurde op het podium. In een latere periode zou het Indorock genoemd worden.
The Tielman Brothers was dé band waar iedereen naar keek. Die status staat volgens mij redelijk buiten kijf. Vele bands, hebben ook zeker naar de stunts van de vier broertjes Tielman gekeken. The Tielman Brothers hadden het alleen niet gered. Zo’n beweging, vernieuwing en verfrissing in de Nederlandse populaire muziek teweeg te brengen. In die zin waren ze een lichtend voorbeeld voor de bands die daar vlak achterkomen.”
THE JAVA GUITARS met Indorock gastoptreden van Djay Djay van Helvoirt
INDOROCK behoort ongetwijfeld tot cultureel immaterieel erfgoed. Het betreft een cultuuruiting die door de erfgoedgemeenschap wordt beleefd als erfgoed en een gevoel van identiteit en continuïteit geven. Immaterieel erfgoed is ‘levend erfgoed’. Het omvat sociale gewoonten, voorstellingen, bijzondere kennis of vaardigheden die gemeenschappen en groepen (en soms zelfs individuen) erkennen als een vorm van cultureel erfgoed. Een bijzonder kenmerk is dat het wordt overgedragen van generatie op generatie en belangrijk is voor een gemeenschappelijke identiteit. Dit immaterieel erfgoed wordt steeds opnieuw vormgegeven in samenhang met maatschappelijke veranderingen en in interactie met de sociale omgeving en van generatie op generatie doorgegeven. “Ik sta er altijd voor open om kennis en ervaringen met jongere generaties te delen of samen muziek te maken.”
Ben Poetiray met Tyar Zitter
Ben Poetiray met de jongens van THE STREETROLLERS en Lode Simons
THE JAVA GUITARS o.l.v. Ben Poetiray met gastoptreden Tyar Zitter
Indorock heeft een bijzondere klank en dat intrigeert me. Ik word gezien als de jongste Indorocker van Nederland. Dat is voor mij extra motivering om het door te geven en ook leeftijdsgenoten er kennis mee te laten maken. Ik kan nu nog veel van de oude garde leren, want muziekbladen zijn er niet. Ik ben trots op de eerste generatie Indorockers en voel me vereerd als ik met hen mag spelen en het zo voort kan zetten. Ik waardeer oom Ben om zijn grote interesse in de jonge generatie en de nieuwe muziekstijlen.
Op 18 maart 2023, mocht ik eindelijk samen met hem en The Java Guitars meespelen. Ik vond het geweldig! Oom Ben is nog steeds actief als Indorocker van het eerste uur. In 2022 was hij al 60 jaar muzikant. Hij is mijn muzikale Indische oom die ik een zeer warm hart toedraag en hij behoort voor mij tot de Legends of the Indorock. 2023
– Tyar Zitter –
